Chiến dịch 500 ngày đêm: Tuyên Quang quy tập hơn 1.300 hài cốt liệt sĩ và phát hiện 3 mộ tập thể

Phát biểu tại họp báo, Đại tá Lê Văn Sơn, đồng thời là Phó Chánh Văn phòng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, cho biết đến nay đã lấy mẫu hơn 27.000 mộ liệt sĩ, trong đó gần 20.000 mộ đủ điều kiện lấy mẫu và hơn 9.000 mẫu đã được bàn giao cho các đơn vị giám định ADN.

Chiến dịch 500 ngày đêm được Ban Chỉ đạo quốc gia phát động trong bối cảnh cả hệ thống chính trị đang đẩy mạnh các hoạt động "Đền ơn đáp nghĩa", hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, với mục tiêu tạo chuyển biến mạnh mẽ trong công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Chiến dịch đặt ra 5 mục tiêu trọng tâm gồm: tìm kiếm, quy tập khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ; hoàn thành việc lấy mẫu khoảng 230.000 mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin; giám định ADN khoảng 18.000 mẫu hài cốt; xây dựng và đưa vào vận hành cơ sở dữ liệu gene thân nhân liệt sĩ; đồng thời hoàn thành công tác rà phá bom mìn, vật liệu nổ tại các địa bàn trọng điểm phục vụ công tác tìm kiếm.

Mặc dù được phát động ngày 2/4/2026, nhưng thời gian thực hiện chiến dịch được tính từ ngày 15/3/2026 đến hết ngày 27/7/2027. Tính đến ngày 4/7, chiến dịch đã bước sang ngày thứ 111 và ghi nhận nhiều kết quả tích cực.

Theo Đại tá Lê Văn Sơn, Ban Chỉ đạo quốc gia đã được kiện toàn, ban hành đầy đủ quy chế, chương trình và kế hoạch hoạt động giai đoạn 2026-2030, tạo cơ sở pháp lý để các bộ, ngành và địa phương triển khai đồng bộ các nhiệm vụ.

Đối với công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, Bộ Quốc phòng đã giao chỉ tiêu cụ thể cho từng đơn vị trên cơ sở khảo sát, xác minh thông tin, đồng thời kiện toàn 32 đội quy tập với hơn 1.500 cán bộ, chiến sĩ.

Một trong những giải pháp mới đang phát huy hiệu quả là khai thác, rà soát các hồ sơ đã được giải mật của nước ngoài kết hợp tổ chức hội thảo xác minh vị trí các mộ liệt sĩ tập thể. Đến nay, tại Quảng Ngãi đã tìm thấy một hài cốt liệt sĩ vào ngày 29/6, trong khi khu vực Công viên Lê Thị Riêng (TP. Hồ Chí Minh) đang được khảo sát để chuẩn bị khai quật.

Ngoài ra, phương pháp tìm kiếm cũng được đổi mới khi kết hợp đối chiếu tọa độ trên bản đồ với khảo sát thực địa, lời kể của nhân chứng cùng công nghệ radar quét ngầm nhằm nâng cao độ chính xác, giảm khối lượng đào bới và rút ngắn thời gian tìm kiếm.

Trong lĩnh vực lấy mẫu hài cốt liệt sĩ, Bộ Quốc phòng đã ban hành quy trình kỹ thuật thống nhất trên toàn quốc, đồng thời tổ chức tập huấn và triển khai thí điểm trước khi nhân rộng. Hiện cả nước có hơn 300 đội lấy mẫu với khoảng 3.300 người tham gia.

Để hạn chế nhầm lẫn trong quá trình lấy mẫu, vận chuyển và lưu trữ, Bộ Quốc phòng đã giao Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) xây dựng phần mềm quản lý thông tin mẫu hài cốt liệt sĩ. Hệ thống cho phép số hóa toàn bộ quy trình, giúp truy vết từng mẫu khi cần thiết.

Về công tác xác định danh tính liệt sĩ, Chính phủ đã ban hành cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn trong việc lấy mẫu, giám định ADN, đồng thời quy định rõ quy trình phối hợp giữa các địa phương và các đơn vị giám định.

Song song với đó, lực lượng công binh tiếp tục đẩy mạnh rà phá bom mìn tại các khu vực trọng điểm như Vị Xuyên (Tuyên Quang), Lào Cai và Lạng Sơn. Hiện Bộ Quốc phòng đã thành lập hơn 330 tổ, đội rà phá với trên 5.000 cán bộ, chiến sĩ cùng hơn 1.300 phương tiện chuyên dụng.

Đến nay, lực lượng chức năng đã rà phá hơn 7.000 ha đất có bom mìn, riêng khu vực vùng lõi Vị Xuyên (Tuyên Quang) đạt hơn 3.000 ha, tương đương trên 70% kế hoạch. Trong khi đó, Bộ Công an đã thu thập gần 95.000 mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ và đồng bộ hơn 50.000 mẫu vào cơ sở dữ liệu phục vụ công tác đối chiếu, xác định danh tính trong thời gian tới.